Czym jest oświadczenie z art. 777 KPC
Akt notarialny z oświadczeniem dłużnika o poddaniu się egzekucji jest tytułem egzekucyjnym, tak jak wyrok czy nakaz zapłaty. Różnica polega na tym, że nie trzeba prowadzić sprawy sądowej o zapłatę. Sąd tylko nadaje klauzulę wykonalności, sprawdzając warunki formalne, a nie to, czy dług istnieje.
Dla wierzyciela to oszczędność miesięcy. Pozew, nawet w postępowaniu nakazowym, oznacza oczekiwanie na nakaz, doręczenie i ewentualne zarzuty. Z aktem notarialnym droga do komornika skraca się zwykle do kilku tygodni, liczonych głównie czasem obiegu korespondencji z sądem.
Akt notarialny z oświadczeniem z art. 777 KPC, koszt orientacyjny
taksa według rozporządzenia o maksymalnych stawkach, zależna od kwoty, plus VAT
Dwa warianty, pkt 4 i pkt 5
W obrocie między firmami częściej używa się pkt 5, bo zabezpiecza on wierzytelności, które dopiero powstaną. Przykład: odbiorca poddaje się egzekucji do kwoty 250 000 zł z tytułu dostaw w ramach umowy z 2 marca, a wierzyciel może wystąpić o klauzulę do 31 grudnia 2028 r.
| Cecha | Art. 777 par. 1 pkt 4 | Art. 777 par. 1 pkt 5 |
|---|---|---|
| Czego dotyczy | Zapłata określonej sumy albo wydanie rzeczy | Zapłata sumy do wysokości wskazanej w akcie |
| Typowe użycie | Znany dług, np. ugoda co do zaległości | Przyszłe faktury z umowy ramowej, limit dostaw |
| Zdarzenie uruchamiające | Termin albo zdarzenie, jeśli je wskazano | Zdarzenie musi być określone w akcie |
| Termin na klauzulę | Nie jest obowiązkowy | Obowiązkowy, akt wskazuje datę, do której wierzyciel może wystąpić |
Co musi zawierać akt
- Forma aktu notarialnego. Oświadczenie w zwykłej umowie ani z podpisem poświadczonym notarialnie nie wystarczy.
- Obowiązek, którego dotyczy: zapłata sumy pieniężnej z określeniem stosunku prawnego, z którego wynika.
- Kwota: przy pkt 4 konkretna, przy pkt 5 maksymalna. Warto ująć w niej odsetki i koszty.
- Zdarzenie, od którego zależy wykonanie, np. upływ terminu płatności faktury.
- Termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności, obowiązkowy przy pkt 5.
- Sposób wykazania zdarzenia. Jeśli wykonanie zależy od zdarzenia, które wierzyciel musi udowodnić, art. 786 KPC wymaga dokumentu urzędowego albo prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym. Dlatego zdarzenie formułuje się tak, by dało się je łatwo wykazać.
Jak wygląda nadanie klauzuli wykonalności
-
1
Brak zapłaty w terminie
Kontrahent nie płaci. Wcześniej warto wysłać wezwanie do zapłaty z krótkim terminem, choć akt tego zwykle nie wymaga.
-
2
Wniosek do sądu
Składasz wniosek o nadanie klauzuli wykonalności do sądu rejonowego ogólnej właściwości dłużnika, z wypisem aktu notarialnego i dokumentami wykazującymi zdarzenie, jeśli są potrzebne.
-
3
Rozpoznanie wniosku
Sąd rozpatruje wniosek niezwłocznie, przepisy wyznaczają na to krótki termin liczony w dniach. Sąd bada formę i treść aktu, a nie zasadność długu.
-
4
Tytuł wykonawczy
Akt z klauzulą staje się tytułem wykonawczym. Z nim składasz wniosek o wszczęcie egzekucji do komornika.
-
5
Obrona dłużnika
Dłużnik może wnieść zażalenie na postanowienie o klauzuli albo powództwo przeciwegzekucyjne (art. 840 KPC), np. gdy twierdzi, że zapłacił.
Oświadczenie poręczyciela i właściciela rzeczy
Poddać się egzekucji może nie tylko dłużnik główny. Poręczyciel, który zgodził się odpowiadać za dług spółki, może w osobnym akcie poddać się egzekucji co do swojego obowiązku z poręczenia. Wtedy wierzyciel ma dwa tytuły egzekucyjne: przeciwko spółce i przeciwko poręczycielowi, najczęściej wspólnikowi albo członkowi zarządu.
Osobny wariant dotyczy dłużnika rzeczowego, czyli właściciela nieruchomości obciążonej hipoteką albo rzeczy obciążonej zastawem. Poddaje się on egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia, bez odpowiedzialności całym majątkiem. To typowe uzupełnienie hipoteki umownej.
Uwaga
Poręczyciel pozostający w małżeństwie powinien zadbać o zgodę małżonka, jeśli wierzyciel ma prowadzić egzekucję także z majątku wspólnego.
Koszt notariusza w ogólnym ujęciu
Notariusz pobiera taksę według rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Za akt z samym oświadczeniem o poddaniu się egzekucji przepisy przewidują niższą stawkę niż za typowe akty zależne od wartości. Do taksy dochodzi VAT i opłata za wypisy. Gdy oświadczenie jest częścią większego aktu, np. hipoteki, koszt rozkłada się na całą czynność.
Kto płaci, ustalają strony. Zwykle koszt pokrywa dłużnik, bo to on uzyskuje dostawę albo odroczenie terminu w zamian za zabezpieczenie. Orientacyjne przedziały kosztu znajdziesz w bloku kosztów na tej stronie.
Kiedy proponować kontrahentowi akt z art. 777
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji dobrze pasuje do trzech sytuacji. Pierwsza to ugoda w sprawie zaległości: kontrahent dostaje raty, Ty dostajesz tytuł egzekucyjny na wypadek, gdyby ich nie płacił. Druga to umowa ramowa z wysokim limitem dostaw. Trzecia to sprzedaż z ceną rozłożoną w czasie. Przy pojedynczej fakturze na kilka tysięcy złotych wizyta u notariusza zwykle się nie opłaca i lepiej sprawdzi się weksel.
Pamiętaj, że tytuł egzekucyjny nie daje majątku. Jeśli kontrahent nic nie ma, komornik niczego nie ściągnie. Dlatego akt łączy się z zabezpieczeniem rzeczowym albo poręczeniem osoby, która ma majątek. Gdy kontrahent już zalega, zacznij od planu działania przy zaległości.
Osobny przypadek to najem lokalu firmie. Wynajmujący może objąć aktem zarówno zapłatę czynszu do określonej kwoty (pkt 5), jak i wydanie lokalu w terminie wskazanym w akcie (pkt 4), co zastępuje proces o eksmisję. Jak połączyć to z kaucją i gwarancją, opisuje strona zabezpieczenie umowy najmu lokalu użytkowego.
Ile to kosztuje, przedział orientacyjny
taksa według rozporządzenia o maksymalnych stawkach, zależna od kwoty, plus VAT
Źródło przedziału: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Stan na 17.10.2026. Konkretną stawkę ustala instytucja po ocenie kontrahenta.
Pytania i odpowiedzi
Czy oświadczenie o poddaniu się egzekucji można złożyć bez notariusza?
Nie. Tytułem egzekucyjnym z art. 777 KPC jest tylko akt notarialny.
Jak długo ważne jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji?
Przy wariancie z pkt 5 akt wskazuje termin, do którego wierzyciel może wystąpić o klauzulę. Po jego upływie klauzuli nie uzyskasz.
Czy sąd sprawdza, czy dług istnieje?
Nie. Sąd bada tylko, czy akt spełnia warunki formalne. Dłużnik może bronić się zażaleniem albo powództwem przeciwegzekucyjnym.
Kto płaci za akt notarialny?
Decydują strony. Zwykle koszt ponosi kontrahent, który w zamian dostaje dostawę albo odroczenie terminu.
Czy ta strona zastępuje poradę prawną?
Nie. Opisuje zasady ogólnie, a treść aktu przy dużej transakcji warto omówić z notariuszem albo prawnikiem.