Jak wypełnić weksel in blanco, gdy kontrahent nie zapłacił

Przykład deklaracji wekslowej

Poniżej skrócony przykład z fikcyjnymi danymi. Pokazuje elementy, które ułatwiają późniejsze wypełnienie.

„Deklaracja wekslowa. Jako zabezpieczenie należności wynikających z umowy dostaw nr 14/2026 z dnia 3 lutego 2026 r. zawartej z Dostawcą A sp. z o.o. w Poznaniu, w załączeniu składamy weksel własny in blanco podpisany przez Odbiorcę B sp. z o.o. w Lesznie i poręczony przez Jana Kowalskiego. Upoważniamy posiadacza weksla do wypełnienia go na sumę odpowiadającą wymagalnym należnościom z tej umowy wraz z odsetkami i kosztami, nie wyższą niż 80 000 zł, w razie niezapłacenia którejkolwiek należności w terminie. Termin płatności posiadacz weksla oznaczy według swego uznania, nie wcześniej niż 7 dni od dnia nadania zawiadomienia. O wypełnieniu weksla posiadacz zawiadomi wystawcę i poręczyciela listem poleconym na adresy wskazane w tej deklaracji. Weksel płatny w Poznaniu. Zwalniamy posiadacza z obowiązku protestu.”

Krok 1, czyli wyliczenie sumy wekslowej

Suma wekslowa nie może przekroczyć tego, na co pozwala deklaracja, ani rzeczywistego zadłużenia. Policz osobno każdą przeterminowaną fakturę, odejmij częściowe wpłaty i korekty, a następnie dodaj odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych do dnia przyjętego w deklaracji, jeśli deklaracja pozwala je doliczyć.

Krok 2, czyli zawiadomienie wystawcy i poręczyciela

Zawiadomienie wysyłasz dokładnie tak, jak przewiduje deklaracja: zwykle listem poleconym na wskazany adres, z wyprzedzeniem przed terminem płatności. Osobny list wysyłasz do każdego poręczyciela wekslowego. List awizowany i nieodebrany zwykle traktuje się jako doręczony, jeśli wysłałeś go na adres z deklaracji, a adresat nie poinformował o zmianie.

Przykład treści zawiadomienia:

„Zawiadomienie o wypełnieniu weksla. Działając na podstawie deklaracji wekslowej z dnia 3 lutego 2026 r., informujemy, że weksel własny in blanco wystawiony przez Odbiorcę B sp. z o.o. i poręczony przez Jana Kowalskiego został wypełniony na sumę 44 160 zł z terminem płatności 30 lipca 2026 r., płatny w Poznaniu. Suma obejmuje należności z faktur 112/2026 i 131/2026 pomniejszone o wpłatę z 20 czerwca 2026 r. oraz odsetki za opóźnienie. Wzywamy do wykupu weksla przez zapłatę tej sumy na rachunek wskazany w umowie dostaw do dnia płatności. Wyliczenie w załączeniu.”

Krok 3, czyli wpisanie brakujących elementów

1. 1

   Suma cyframi i słownie

   Wpisz tę samą kwotę w obu miejscach. Gdyby się różniły, rozstrzyga suma wpisana słownie (art. 6 prawa wekslowego), więc sprawdź ją dwa razy.

2. 2

   Termin płatności

   Konkretny dzień zgodny z deklaracją, na przykład nie wcześniej niż 7 dni od nadania zawiadomienia.

3. 3

   Miejsce płatności

   Według deklaracji. Jeśli deklaracja go nie wskazuje, a weksel nie ma miejsca płatności, za miejsce płatności uważa się miejsce wystawienia (art. 102).

4. 4

   Data i miejsce wystawienia

   Jeśli zostały puste przy podpisaniu, uzupełnij je zgodnie z deklaracją, najlepiej datą podpisania umowy.

5. 5

   Remitent

   Twoja firma, jeśli jej nazwa nie została wpisana wcześniej.

Krok 4, czyli przedstawienie do zapłaty

W dniu płatności weksel powinien być do dyspozycji w miejscu płatności, zwykle w twojej siedzibie. Klauzula „bez protestu” (art. 46) zwalnia cię z obowiązku sporządzenia protestu przez notariusza, co ma znaczenie przede wszystkim wobec poręczycieli i indosantów.

Jeśli dłużnik zapłaci, wydajesz mu weksel z pokwitowaniem. Jeśli nie, przechodzisz do sądu. Pamiętaj, że od dnia płatności wpisanego na wekslu biegnie trzyletni termin przedawnienia roszczenia przeciw wystawcy weksla własnego.

Krok 5, czyli pozew w postępowaniu nakazowym

Do pozwu dołączasz oryginał weksla. Sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, jeśli weksel jest należycie wypełniony, a jego prawdziwość i treść nie budzą wątpliwości (art. 485 par. 2 KPC). Opłata od pozwu wynosi czwartą część zwykłej opłaty.

Pozwany ma dwa tygodnie na wniesienie zarzutów. Nakaz zapłaty z chwilą wydania jest tytułem zabezpieczenia, a po upływie terminu do wniesienia zarzutów nakaz z weksla staje się natychmiast wykonalny. Jeśli obawiasz się, że dłużnik wyzbędzie się majątku, przeczytaj o zabezpieczeniu roszczenia.

Najczęstsze zarzuty dłużnika i jak się przed nimi chronić

• Wypełnienie niezgodnie z deklaracją. Chroni cię dokładne wyliczenie i zawiadomienie wysłane w trybie z deklaracji.
• Brak długu albo spłata. Chronią cię faktury, dowody dostaw i saldo potwierdzone przez kontrahenta.
• Brak umocowania osoby, która podpisała. Chroni cię odpis z KRS z dnia podpisania i sprawdzenie zasad reprezentacji.
• Przedawnienie. Chroni cię wpisanie terminu płatności niedługo po zawiadomieniu i szybkie złożenie pozwu.

Czego nie wpisywać na weksel

Na wekslu nie wpisuj warunków zapłaty, odwołań do faktur ani zastrzeżeń typu „płatne po odbiorze towaru”. Przyrzeczenie zapłaty musi być bezwarunkowe, a każdy warunek może pozbawić dokument cech weksla. Szczegóły długu zostawiasz w deklaracji i w wyliczeniu dołączonym do zawiadomienia.

Nie poprawiaj wpisów skreśleniem ani korektorem. Błąd w sumie albo dacie to pretekst do sporu o autentyczność treści. Jeśli pomylisz się na etapie wypełniania, zatrzymaj się i sprawdź, czy masz drugi weksel z tej samej deklaracji. Jeśli nie, porozmawiaj z prawnikiem przed dalszym krokiem.

Kilku poręczycieli, zmiana adresu i inne komplikacje

• Kilku poręczycieli. Każdy dostaje osobne zawiadomienie na adres z deklaracji. Odpowiadają solidarnie z wystawcą, więc możesz pozwać wszystkich albo wybranych.
• Zmiana adresu wystawcy. Jeśli wystawca zawiadomił cię o nowym adresie, wysyłasz tam. Jeśli nie, adres z deklaracji i odpis z KRS albo CEIDG z dnia wysyłki są twoją podstawą.
• Likwidacja albo upadłość wystawcy. W upadłości weksla nie wypełniasz po to, żeby iść do sądu, tylko zgłaszasz wierzytelność syndykowi. Weksel i poręczenie dalej mają znaczenie wobec poręczyciela.
• Częściowa zapłata po zawiadomieniu. Jeśli dłużnik zapłaci część przed terminem płatności, wypełnij weksel na pozostałą kwotę, o ile jeszcze go nie wypełniłeś. Jeśli już wypełniłeś, przyjmij wpłatę z pokwitowaniem na wekslu albo osobnym dokumencie.

Dłużnik zapłacił po wypełnieniu weksla

Zdarza się, że zawiadomienie o wypełnieniu weksla działa lepiej niż wcześniejsze pisma. Gdy dłużnik zapłaci całą sumę wekslową, wydaj mu weksel z pokwitowaniem, a jeśli współpraca ma trwać, podpiszcie nowy weksel in blanco z nową deklaracją. Stary weksel jest już wypełniony i nie zabezpiecza przyszłych należności.

Jeśli płatność przyszła po złożeniu pozwu, a przed wydaniem nakazu, sprawa kończy się zwykle szybciej niż przy płatności po nakazie. W obu przypadkach zachowaj potwierdzenie wpłaty i porównaj je z sumą wekslową, odsetkami i kosztami.

Jeśli płatność przyszła po złożeniu pozwu, poinformuj sąd i cofnij pozew w części, której dotyczy zapłata. Koszty postępowania co do zasady ponosi wtedy dłużnik, bo zapłacił dopiero po wytoczeniu sprawy. Po zakończeniu spraw rozlicz też weksel według poradnika o zwrocie weksla in blanco.